Voor zorgverleners
Eén vraag, vroeg gesteld
“Wil je het komend jaar zwanger worden?”
Twaalf woorden die het gesprek over preconceptiezorg openen.
Over Gezond Zwanger Worden
Gezond Zwanger Worden is een programma van GGD GHOR Nederland binnen Kansrijke Start. Het doel is dat gezondheid vóór de conceptie een normaal gespreksonderwerp wordt — in de spreekkamer, aan de balie en in het sociaal domein. Niet alleen bij wie al zwanger wil worden, maar bij iedereen in de vruchtbare levensfase.
Navigeer snel naar:
1. Stel de vraag
Bij elk contact waarin gezondheid toch al aan de orde is: medicatie, een chronische aandoening, leefstijl, anticonceptie. Het kost twaalf woorden en veronderstelt niets.
2. Loop de PIL langs
De Preconceptie Indicatie Lijst geeft per onderwerp aan wat er speelt en wat je kunt adviseren: medicatie, aandoeningen, eerdere zwangerschappen, familie, leefstijl, werk en omgeving.
3. Verwijs gericht door
Naar een kinderwensgesprek bij huisarts of verloskundige, of naar de ZwangerWijzer als voorbereiding. Bij de huisarts valt het gesprek onder de basisverzekering.
Waarom vóór de conceptie
Bij het eerste consult is de aanleg al gaande
De organogenese valt grotendeels in de eerste weken, meestal vóór het moment waarop iemand zich meldt. Foliumzuur, medicatiebeoordeling, rookstop en het instellen van een chronische aandoening leveren daarom het meeste op wanneer ze vóór de conceptie geregeld zijn — niet erna.
- InstrumentZwangerWijzer — vragenlijst over ruim dertig gezondheidsfactoren
- InstrumentPreconceptie Indicatie Lijst (PIL)
- FactsheetGezond Zwanger Worden — versie voor professionals (download)
- FactsheetGezond Zwanger Worden — politiek en beleid (download)
- E-learningHet kinderwensgesprek in de praktijk
- WebinarHoe stel jij de vraag: wil je het komend jaar zwanger worden?
- GespreksmateriaalGespreksplaten en posters voor in de wachtkamer (download)
- Op deze sitePublieksinformatie om naar door te verwijzen
Wanneer stel ik de vraag over een kinderwens?
Bij elk contact met iemand in de vruchtbare levensfase waarin gezondheid toch al aan de orde is: een consult over medicatie, een chronische aandoening, leefstijl of anticonceptie. De vraag hoeft geen apart gesprek te zijn.
De formulering die het kortst werkt is “Wil je het komend jaar zwanger worden?” — daarmee ligt het onderwerp op tafel zonder dat je iets veronderstelt.
Wat doe ik met een “ja”?
Loop de onderwerpen langs die in de Preconceptie Indicatie Lijst (PIL) staan: medicatie, aandoeningen, eerdere zwangerschappen, familiaire aandoeningen, leefstijl, werk en omgeving. Adviseer foliumzuur en verwijs door voor een kinderwensgesprek bij huisarts of verloskundige.
Wat doe ik met een “nee” of een “weet ik niet”?
Daar stopt het gesprek. Een deel van wat de gezondheid rond een zwangerschap bepaalt, bouwt iemand jaren vooraf op — dus ook zonder kinderwens is het zinvol dat de vraag een keer gesteld is. Wijs eventueel op de publiekskant van deze site.
Wat is de ZwangerWijzer en voor wie is die bedoeld?
Een online vragenlijst die ruim dertig factoren langsloopt die van invloed zijn op een gezonde zwangerschap. Iemand vult hem zelf in en krijgt direct een overzicht van aandachtspunten, dat meegenomen kan worden naar het consult.
Handig als voorbereiding: het gesprek begint dan bij wat er uit komt, in plaats van bij een lege lijst.
Voor welke beroepsgroepen is dit bedoeld?
Breed: huisartsen, verloskundigen, gynaecologen, apothekers, POH’s, jeugdartsen, tandartsen, fysiotherapeuten, psychologen en sociaal werkers. Ook docenten en begeleiders die met jongvolwassenen werken.
Wordt een kinderwensgesprek vergoed?
Bij de huisarts valt het onder de basisverzekering en gaat het niet ten koste van het eigen risico. Bij verloskundigen verschilt het per praktijk en verzekeraar.
Informatiepakket aanvragen
Het pakket bevat de factsheets, gespreksplaten en wachtkamermateriaal, plus een overzicht van de instrumenten en waar je naar kunt verwijzen. Kosteloos, en je kunt aangeven met hoeveel je bent.
